Η προστασία των δημοσιογράφων δεν αφορά μόνο όσους βρίσκονται σε εμπόλεμες ζώνες, σε πυρκαγιές ή στην πρώτη γραμμή μιας φυσικής καταστροφής. Αφορά και τον δημοσιογράφο που καθημερινά ερευνά, αποκαλύπτει, ασκεί κριτική και μεταφέρει στους πολίτες πληροφορίες που ενδεχομένως να ενοχλούν πρόσωπα με εξουσία.

Γι' αυτό και το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων, με 84 δράσεις σε οκτώ θεματικούς άξονες, αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική θεσμική πρωτοβουλία. Το σχέδιο βρίσκεται σε διαβούλευση και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ζητήματα φυσικής και ψηφιακής ασφάλειας, εκπαίδευσης των δημοσιογράφων και αντιμετώπισης των καταχρηστικών αγωγών SLAPPs.

Το μήνυμα, όμως, πρέπει να είναι ακόμη ευρύτερο και ξεκάθαρο: ο δημοσιογράφος πρέπει να μπορεί να κάνει τη δουλειά του χωρίς φόβο, εκφοβισμό και απειλές, ανεξάρτητα από το ποιον ενοχλεί το ρεπορτάζ του.

Ιδιαίτερη σημασία έχει αυτό και στην περιφέρεια. Στις μικρές τοπικές κοινωνίες, όπου δημοσιογράφοι, αιρετοί, επιχειρηματίες και πολίτες βρίσκονται καθημερινά στον ίδιο κοινωνικό χώρο, η πίεση μπορεί να αποκτήσει πολύ πιο προσωπικό χαρακτήρα. Η διαφωνία ενός πολιτικού με ένα δημοσίευμα είναι απολύτως θεμιτή. Η απάντηση, η διάψευση και η προσφυγή στους θεσμούς αποτελούν δικαιώματα κάθε πολίτη και κάθε δημόσιου προσώπου.

Οι απειλές, όμως, ο εκφοβισμός ή οποιαδήποτε προσπάθεια φίμωσης δεν μπορούν να αποτελούν αποδεκτό τρόπο αντιμετώπισης της δημοσιογραφικής κριτικής.

Άλλωστε, ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης Δημήτρης Κιρμικίρογλου έχει συνδέσει ευθέως την προστασία των δημοσιογράφων με τη δημοκρατική λειτουργία, επισημαίνοντας στο πλαίσιο της διαβούλευσης ότι το ζητούμενο είναι κάθε δημοσιογράφος να εργάζεται ελεύθερα, χωρίς φόβο, εκφοβισμό ή βία.

Αυτό πρέπει να ισχύει για όλους. Για τον δημοσιογράφο ενός μεγάλου πανελλαδικού μέσου, αλλά και για εκείνον μιας μικρής εφημερίδας, ενός ενημερωτικού site ή ενός περιφερειακού μέσου.

Οι δημοσιογράφοι της περιφέρειας, μάλιστα, βρίσκονται πολλές φορές πιο κοντά στα γεγονότα και στις τοπικές εξουσίες. Γνωρίζουν τα προβλήματα, συνομιλούν καθημερινά με τους πολίτες και καλούνται να ασκήσουν έλεγχο σε ένα περιβάλλον όπου οι προσωπικές και κοινωνικές αποστάσεις είναι πολύ μικρότερες.

Γι' αυτό η θεσμική προστασία τους απέναντι σε απειλές, εκφοβισμό, διαδικτυακές επιθέσεις και καταχρηστικές δικαστικές ενέργειες έχει ιδιαίτερη σημασία. Η αντιμετώπιση των SLAPPs αποτελεί άλλωστε ξεχωριστό άξονα του υπό διαβούλευση Εθνικού Σχεδίου.

Η κριτική δεν είναι εχθρός της πολιτικής. Είναι μέρος της Δημοκρατίας.

Ένας πολιτικός έχει κάθε δικαίωμα να θεωρεί ένα δημοσίευμα άδικο ή λανθασμένο και να απαντήσει δημόσια. Ο δημοσιογράφος, αντίστοιχα, έχει την υποχρέωση να ελέγχει τις πληροφορίες του, να τηρεί τη δεοντολογία και να διορθώνει πραγματικά λάθη.

Αλλά κανείς δεν πρέπει να πιστεύει ότι μπορεί, λόγω θέσης ή ισχύος, να επιβάλλει σιωπή.

Η ελευθερία του Τύπου δοκιμάζεται κυρίως όταν η δημοσιογραφία ενοχλεί. Και εκεί ακριβώς χρειάζονται ισχυροί θεσμοί, πραγματικές εγγυήσεις προστασίας και ένα σαφές μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση:

Οι δημοσιογράφοι πρέπει να ερευνούν και να γράφουν χωρίς φόβο. Οι απειλές δεν είναι απάντηση στο ρεπορτάζ και η φίμωση δεν μπορεί να έχει θέση σε μια δημοκρατική κοινωνία.