«Καίμε τα χόρτα, όχι τους ανθρώπους» – Η χαρακτηριστική θέση του π. Φιλήμονος για την καύση των νεκρών

Με μια λιτή αλλά ιδιαίτερα παραστατική φράση τοποθετείται στο ζήτημα της καύσης των νεκρών ο π. Φιλήμων, ο επονομαζόμενος «Δίκαιος» της Σκήτης του Προφήτη Ηλία στο Άγιον Όρος, εκφράζοντας την ορθόδοξη αντίληψη για το ανθρώπινο σώμα, την ταφή και την προσδοκία της Αναστάσεως.

Με αφορμή τη συζήτηση που κατά καιρούς επανέρχεται στη δημόσια σφαίρα γύρω από την αποτέφρωση, παραθέτουμε την άποψη του Αγιορείτη πατέρα, όπως αυτή αποδίδεται με μία φράση που συμπυκνώνει τη θεολογική προσέγγιση του θέματος:

«Καίμε μόνο τα χόρτα, όχι τους ανθρώπους. Οι άνθρωποι φυτεύονται στη γη και θα αναστηθούν».

Η εικόνα του ανθρώπου που «φυτεύεται» στη γη παραπέμπει ευθέως στον συμβολισμό του σπόρου, ο οποίος τοποθετείται στο χώμα για να δώσει νέα ζωή. Στην ορθόδοξη χριστιανική παράδοση, άλλωστε, η ταφή δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως ένας τρόπος διαχείρισης του σώματος μετά τον θάνατο, αλλά συνδέεται με την πίστη και την προσδοκία της κοινής Αναστάσεως.

Η Εκκλησία περιβάλλει το ανθρώπινο σώμα με σεβασμό και μετά τον θάνατο, καθώς αυτό αποτέλεσε κατά τη διάρκεια της επίγειας ζωής αναπόσπαστο μέρος της ανθρώπινης ύπαρξης. Για τον λόγο αυτό η ταφή έχει αποκτήσει βαθύ θεολογικό και συμβολικό περιεχόμενο μέσα στην ορθόδοξη παράδοση.

Η χαρακτηριστική τοποθέτηση του π. Φιλήμονος δεν επιχειρεί να αναπτύξει μια περίπλοκη θεολογική επιχειρηματολογία. Με τη γλώσσα της αγιορείτικης απλότητας μεταφέρει ένα συγκεκριμένο μήνυμα: για την ορθόδοξη πίστη ο τάφος δεν αποτελεί το οριστικό τέλος του ανθρώπου.

Ο άνθρωπος παραδίδεται στη γη με την προσδοκία της Αναστάσεως.

Και ίσως γι’ αυτό η φράση του Αγιορείτη πατέρα είναι τόσο δυνατή μέσα στην απλότητά της:

«Οι άνθρωποι φυτεύονται στη γη και θα αναστηθούν».